خشکی دهان بعد از عمل بینی یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد در دوران نقاهت پس از جراحی بینی تجربه می کنند. این عارضه معمولاً به دلیل تنفس دهانی ، مصرف برخی داروها و کاهش دریافت مایعات رخ می دهد و اگر چه موقتی است ، می تواند برای بیمار آزار دهنده باشد. درک علت های بروز این وضعیت و آشنایی با راهکارهای پیشگیری و درمان آن می تواند روند بهبودی را تسهیل کرده و کیفیت زندگی فرد را در این دوره بهبود بخشد.
علت خشکی دهان بعد از عمل بینی چیست ؟
خشکی دهان بعد از جراحی بینی یکی از عوارض شایع و موقتی است که بسیاری از بیماران تجربه میکنند. بهترین جراح بینی اصفهان ، در ادامه ، سه عامل اصلی را این عارضه را به شرح زیر معرفی کرده اند :
- تنفس از راه دهان به دلیل انسداد بینی
بعد از جراحی بینی ، به دلیل تورم بافت ها ، وجود پانسمان داخلی (تامپون) یا گچ بینی ، تنفس از راه بینی ممکن است دشوار یا حتی غیر ممکن شود. در نتیجه ، بیمار برای تأمین هوای مورد نیاز خود به طور ناخود آگاه از راه دهان نفس میکشد. تنفس دهانی باعث تبخیر بیشتر بزاق دهان می شود و در نتیجه احساس خشکی ایجاد میکند. این حالت معمولاً تا زمانی ادامه دارد که راه بینی باز شده و امکان تنفس طبیعی از بینی فراهم شود. - کاهش مصرف مایعات پس از جراحی
بعد از عمل ، به دلیل حالت تهوع ، درد یا محدودیت حرکتی ، بسیاری از بیماران کمتر از معمول آب و مایعات مصرف میکنند. این کاهش دریافت مایعات باعث کاهش ترشح بزاق و در نتیجه خشکی دهان می شود. همچنین ، در برخی موارد توصیه می شود برای جلوگیری از ورم یا خونریزی ، مصرف مایعات داغ محدود شود که خود می تواند به تشدید این مشکل کمک کند. - استفاده از داروها (مانند آنتی هیستامین ها یا مسکن ها)
داروهایی که برای کنترل درد ، التهاب یا آلرژی بعد از عمل تجویز می شوند ، می توانند با کاهش ترشح بزاق ، موجب خشکی دهان شوند. این اثر جانبی در بسیاری از داروهای پس از عمل دیده می شود و معمولاً با قطع مصرف یا کاهش دوز دارو برطرف میگردد.
در اکثر موارد ، خشکی دهان بعد از عمل بینی موقتی است و با بهبود تنفس بینی و تنظیم مصرف مایعات و داروها کاهش می یابد.
نشانه های خشکی دهان بعد از جراحی بینی
نشانه ها و علائم خشکی دهان بعد از عمل بینی معمولاً از همان روزهای ابتدایی پس از جراحی (به ویژه در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول) آغاز می شوند. شدت و نوع علائم می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و بسته به وضعیت جسمی ، نحوه تنفس و نوع مراقبت های پس از عمل ، یکسان نیست. در ادامه ، برخی از نشانه های رایج آن به صورت موردی آورده شده است:
احساس چسبندگی یا خشکی در دهان
لب های خشک و ترک خورده
گلو درد یا احساس خراش در گلو
بوی بد دهان
مشکل در بلع یا صحبت کردن
افزایش تشنگی
کاهش ترشح بزاق
احساس سوزش در زبان یا دهان
ترک خوردن گوشه های دهان
روش های درمان خشکی دهان بعد از عمل بینی
درمان خشکی دهان بعد از جراحی بینی به طور معمول نیازمند اقدامات ساده و مراقبت های خانگی است و در بیشتر موارد با بهبود شرایط تنفسی و گذر زمان رفع می شود. در ادامه ، چند روش مؤثر برای کاهش و درمان این مشکل را آورده ایم :
1. افزایش مصرف مایعات : نوشیدن آب به میزان کافی در طول روز ، ساده ترین و مؤثر ترین روش برای کاهش خشکی دهان است. مصرف مایعات سرد مانند آب ، آب میوه طبیعی و دمنوش های خنک (در صورت تأیید پزشک) می تواند به حفظ رطوبت دهان کمک کند. بهتر است نوشیدنی هایی مثل قهوه ، چای پررنگ و نوشابه های گازدار که خاصیت دیورتیک دارند ، محدود شوند ؛ زیرا ممکن است باعث دفع بیشتر آب بدن شوند و خشکی را تشدید کنند.
2. استفاده از مرطوبکننده های دهان : در مواردی که خشکی دهان شدید باشد یا مدت زمان بیشتری طول بکشد ، استفاده از محصولات مخصوص مانند اسپری ها یا ژل های مرطوبکننده دهان می تواند کمککننده باشد. این محصولات معمولاً بدون نسخه در داروخانه ها موجود هستند و بزاق مصنوعی را شبیه سازی میکنند تا سطح رطوبت دهان حفظ شود. استفاده از این محصولات به ویژه قبل از خواب می تواند خواب راحت تری برای بیمار فراهم کند.
3. مرطوب نگه داشتن محیط با دستگاه بخور: استفاده از دستگاه بخور یا رطوبت ساز در اتاق خواب ، مخصوصاً در فصل های سرد یا در مناطقی با هوای خشک ، می تواند به بهبود شرایط تنفسی و کاهش خشکی دهان کمک کند. هوای خشک محیط یکی از عوامل تشدیدکننده این مشکل است و افزایش رطوبت هوا به نرم شدن مخاط دهان و گلو کمک میکند. بهتر است دستگاه بخور در شب و هنگام خواب استفاده شود.
4. تمرین تنفس از راه بینی : بعد از کاهش تورم و برداشتن پانسمان های داخلی بینی ، بیمار باید تمرین کند تا دوباره از راه بینی تنفس کند. این کار باعث کاهش نیاز به تنفس دهانی می شود و به مرور خشکی دهان بعد از عمل بینی را از بین می برد.
5. اجتناب از مصرف مواد تحریک کننده دهان: مواد غذایی شور ، اسیدی یا تند می توانند خشکی و سوزش دهان را تشدید کنند. همچنین استعمال دخانیات یا مصرف الکل (در صورتی که فرد به آن ها بازگشته باشد) تأثیر منفی بر رطوبت دهان دارند. بهتر است در دوران نقاهت بعد از عمل ، این موارد به طور کامل کنار گذاشته شوند تا دهان فرصت ترمیم و بازسازی مخاط را داشته باشد.
با رعایت این توصیه ها ، اکثر بیماران در طی چند روز تا چند هفته شاهد کاهش تدریجی علائم خشکی دهان خواهند بود. اگر این مشکل ادامه یافت یا با علائم شدیدتری همراه شد ، مشاوره با پزشک ضروری است.
