احساس تهوع بعد از عمل بینی یکی از شایع ترین مشکلاتی است که بسیاری از بیماران در ساعات یا روزهای ابتدایی پس از جراحی تجربه می کنند. این وضعیت اگر چه معمولا جدی نیست، اما می تواند باعث نگرانی و ناراحتی شود، به خصوص برای افرادی که نمی دانند چرا چنین اتفاقی رخ می دهد و چگونه باید آن را کنترل کنند. درک علت های بروز تهوع بعد از عمل بینی و آشنایی با روش های کاهش آن، می تواند روند نقاهت شما را بسیار راحت تر و قابل پیش بینی تر کند.
علت حالت تهوع بعد از عمل بینی
همانطور که گفته شد ، حالت تهوع بعد از عمل بینی یک امر طبیعی است که برای برخی افراد بعد از به هوش آمدن رخ داده و در برخی موارد نیز سبب بالا آوردن فرد و حتی استفراغ خونی می شود. به صورت کلی باید گفت که این یک موضوع چندان جدی نبوده و تنها با رعایت برخی نکات ساده قابل بهبود و درمان خواهد بود.
برخی از دلایل حالت تهوع بعد از عمل بینی عبارت اند از:
- تاثیر داروهای بیهوشی: رایج ترین عارضه ای که داروی بیهوشی به دنبال دارد ، حالت تهوع یا استفراغ است. از این رو باید دانست که یکی از دلایل مشاهده این علائم بعد از جراحی بینی ، استفاده از دارو های بیهوشی در طی جراحی است.
- استرس و اضطراب: بسیاری از بیماران قبل و بعد از عمل دچار استرس می شوند که این موضوع می تواند روی عملکرد دستگاه گوارش تاثیر گذاشته و باعث بروز حالت تهوع شود.
- عدم ناشتایی: برخی بیماران متاسفانه به این موضوع که می بایست کاملا ناشتا (حتی استفاده از شام سبک شب قبل از جراحی) توجهی نداشته و همین باعث می شود که بعد از پایان جراحی و به هوش آمدن ، نیز احساس حالت تهوع یا بالا اوردن شوند.
- خونریزی داخلی و بلع خون: دیگر عامل استفراغ خونی یا حالت تهوع بعد از جراحی نیز بازگشت خون به داخل گلو بوده که معده بعد از به هوش آمدن آن را پس میزند.
موارد و دلایل ذکر شده ناشی از حالت تهوع ، برای همه یکسان نبوده و علائم هر فرد وابسته به واکنش سیستم بدن و نحوه رعایت توصیه های بهترین جراح بینی اصفهان متفاوت است.
آیا تهوع و استفراغ بعد از عمل بینی ضرر دارد؟
در بیشتر موارد، تهوع و استفراغ بعد از عمل بینی خطر جدی برای نتیجه جراحی ایجاد نمی کند و پس از مدت کوتاهی برطرف می شود. با این حال استفراغ شدید یا مکرر می تواند فشار داخل بینی و صورت را افزایش دهد و باعث احساس ناراحتی یا افزایش تورم شود.
به همین دلیل پزشکان معمولا توصیه می کنند در صورت احساس تهوع، بیمار استراحت کند، مایعات سبک مصرف کند و از خوردن غذاهای سنگین در ساعات اولیه بعد از عمل خودداری نماید. رعایت این نکات ساده می تواند به کاهش احتمال استفراغ کمک کند.
چقدر طول می کشد تا حالت تهوع بعد از عمل بینی برطرف شود؟
در اغلب موارد، احساس تهوع تنها در ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول پس از عمل مشاهده می شود و پس از خروج کامل اثر داروهای بیهوشی کاهش می یابد. برای بیشتر بیماران، این مشکل تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت به طور کامل برطرف می شود. البته برخی افراد به دلیل حساسیت بیشتر به داروهای بیهوشی یا ورود مقدار بیشتری خون به معده، ممکن است کمی طولانیتر یعنی تا ۳ روز این احساس را داشته باشند. به طور کلی اگر تهوع بیش از چند روز ادامه پیدا نکند و شدت آن کاهش یابد، وضعیت کاملا طبیعی است.
چه عواملی باعث طولانی شدن تهوع می شوند؟
عوامل مختلفی می توانند مدت زمان تهوع و استفراغ بعد از عمل بینی را افزایش دهند، مثل:
- حساسیت فردی به داروهای بیهوشی
- معده خالی یا پر بودن بیش از حد پیش از عمل
- بلعیدن خون در هنگام و بعد از جراحی
- مصرف داروهای مسکن قوی در روزهای اول
راهکارهای پیشگیری از حالت تهوع بعد از عمل بینی
توصیه می شود که برای کاهش احتمال بروز حالت تهوع بعد از عمل بینی، از روشهای پیشنهادی زیر استفاده کنید که عبارت اند از:
- مصرف داروهای ضد تهوع: استفاده از داروهایی مانند متوکلوپرامید یا اندانسترون البته با تجویز پزشک ، می تواند به کاهش علائم کمک کند.
- رعایت نکات تغذیه بعد از عمل بینی : در روزهای اولیه بعد از عمل، از خوردن غذاهای چرب و پرحجم پرهیز شود؛ در مقابل مصرف غذاهای سبک مانند سوپ و پوره و غیره توصیه می شود.
- هیدراته نگه داشتن بدن: نوشیدن آب و مایعات شفاف به تنظیم سیستم گوارش و کاهش تهوع کمک می کند.
- استراحت کافی: کمبود خواب یا فعالیتهای سنگین می تواند باعث تشدید حالت تهوع شود؛ بنابراین از انجام هر دوی این اقدامات به شدت پرهیز شود.
- دستورات پزشک : جراح بینی شما تنها فردی است که از شرایط جسمانی شما مطلع بوده و می بایست شما را راهنمایی کند. بنابراین به هیچ عنوان به توصیه اطرافیان و افراد غیر پزشک توجهی نداشته و حتما به دستورات پزشک خود عمل کنید.
- کم آبی بدن : دهیدراته شدن یا کم آبی بدن نیز می تواند عامل دیگری از علتهای تهوع و استفراغ به شمار برود که تنها راه درمان آن نوشیدن آب به مقدار کافی است.
چرا بعد از عمل بینی خون بالا می آوریم؟
به طور کلی باید گفت که استفراغ خونی یا خون بالا آوردن بعد از عمل بینی ، در اثر آسیب به اندام های داخلی بدن نبوده و در اکثر مواقع به دلیل بازگشت خون به داخل گلو و پس از وارد شدن خون به معده رخ می دهد. هنگام رینوپلاستی ممکن است خون از پشت حلق به گلو ریخته و وارد معده شود و بیمار بعد از به هوش آمدن احساس حالت تهوع یا مزه خون در گلو داشته باشد. بنابراین اگر بعد از به هوش آمدن ، استفراغ خونی کردید نگران نشده و به توصیه های پزشک خود توجه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
هنگامی که استفراغ و حالت تهوع شما به صورت مکرر تا چند روز پس از عمل ادامه دارد و با علائم دیگر همراه است ، می بایست حتما با پزشک خود مشورت کرده و علائم را بازگو کنید.
درمان خانگی حالت تهوع بعد از عمل بینی
شروع تغذیه با مایعات شفاف و غذاهای سبک: یکی از مهم ترین اقدامات برای کنترل تهوع بعد از عمل بینی شروع تغذیه با مایعات شفاف است. نوشیدن آب، آب سیب شفاف، دوغ رقیق یا چای کم رنگ کمک می کند بدن هیدراته بماند و معده آرام شود. پس از چند ساعت، می توان غذاهای بسیار سبک مانند سوپ رقیق، برنج نرم یا نان تست را به رژیم اضافه کرد. پرهیز از غذاهای چرب، پرادویه یا سنگین در روزهای اول از بدتر شدن حالت تهوع جلوگیری می کند.
مصرف مایعات خنک در حجم کم و دفعات زیاد: یکی از روش های موثر برای کاهش تهوع، نوشیدن مایعات خنک و در حجم کم است. نوشیدن جرعه جرعه آب یا آبمیوه طبیعی خنک، معده را آرام می کند و مانع از احساس سنگینی می شود. این روش به خصوص برای بیمارانی که نمی توانند حجم زیادی از مایعات را یکجا مصرف کنند، بسیار مفید است.
استفاده از زنجبیل برای تسکین معده: زنجبیل یکی از شناخته شده ترین درمان های خانگی برای تهوع است. مصرف چای زنجبیل ملایم یا حتی مکیدن آب نبات زنجبیلی می تواند به کاهش تهوع بعد از عمل بینی کمک کند. ترکیبات طبیعی موجود در زنجبیل باعث تنظیم حرکات معده و کاهش اسپاسم های گوارشی می شوند. البته باید از مصرف زنجبیل پرادویه یا غلیظ پرهیز کرد تا موجب تحریک معده نشود.
استراحت کافی و حفظ حالت مناسب هنگام خواب: یکی از نکاتی که بسیاری از بیماران در روزهای بعد از جراحی نادیده می گیرند، اهمیت استراحت صحیح است. بهتر است هنگام خواب، سر کمی بالاتر از سطح بدن قرار گیرد تا احساس تهوع کمتر شود. این کار مانع تجمع ترشحات و همچنین فشار معده در وضعیت خوابیده می شود.
پرهیز از بوی تند و محیط های گرم: بوی مواد غذایی سرخ شده، ادویه های تند، عطرهای سنگین یا حتی فضای گرم و بسته می توانند حالت تهوع را تشدید کنند. بهتر است بیمار در محیطی با جریان هوای ملایم بماند و از قرار گرفتن در مکان هایی با بوی شدید خودداری کند. این موضوع به ویژه در ساعات ابتدایی پس از جراحی بسیار اهمیت دارد.
